Tag Archives: yat

BİR YAT, BİR OTEL VE BİR PADİŞAH

Devir II. Abdülhamit devri. İstanbul’un en güzide semtlerinden Tarabya’dayız. Zarif gövdesini koyun sakin sularında dinlendiren bir yat ve İstanbul’un eğlence hayatında bir döneme damga vurmuş Sümer Palas Oteli.

summer palace ve loreley

Otel 1890’ların başında Tarabya’da Alman Büyükelçiliği binalarının yanındaki koruluğun içine Belçikalı bir şirket tarafından inşa edilir. İlk yıllar beklenenin aksine rağbet görmeyen otel, ancak 1894 depreminden sonra kim bilir belki de İstanbulluların moral bulmak için fazlasıyla gittikleri bir mekan haline gelir. Özellikle yaz aylarında Tarabya’nın latif deniz havasının doyasıya alındığı muhteşem ambiyansı ve dillere destan eğlencelerin düzenlendiği bahçesiyle otel, I. Dünya Savaşı yıllarına kadar popülaritesini korur. Üstüne üstlük zamanının elektrikle aydınlanan pek az binasından biri olarak kartpostalımızda başrolü kapar ve adını en üste yazdırmayı başarır. 1900 yılında inşa edilen Tarabya’nın bir diğer ünlü oteli Tokatlıyan ile tatlı bir rekabet yaşarlar yıllar boyu.

sümer palas otel bahçesi

Devir II. Abdülhamit devri, boşuna söylemedik. 31 Mart Vak’ası gerçekleşmiş Abdülhamit’in hal’i için çalışmalar başlamıştır. 26 Nisan 1909’da Meclis-i Mebusan kararıyla 32 yıl 7 ay 13 gün süren saltanatının ardından II. Abdülhamit tahttan indirilir ve apar topar Selanik’e sürgün edilir. Üç buçuk yıl sürecek sürgün hayatını Selanik’teki Alatini Köşkü’nde geçirir.

Abdul-Hamid_villa_Allatini

Bir kısım İstanbullu Sümer Palas’ta eğlenirken uzaktan uzağa Balkanlar’da yaklaşan savaşın sesi duyulmaktadır. Sabık padişah Abdülhamit ise Selanik’te günlerini marangozlukla geçirmektedir. Onu tahtından indirip sürgüne yollayanlar bu sefer Selanik’in ve tabi sabık padişahın düşman eline geçme tehlikesi üzerine Abdülhamit’i Bursa’ya nakletmeye karar verirler. Kara ve demiryolu tehlikeli, denizyolu ise uygundur ancak Osmanlı’nın bunu başarabilecek yeterli deniz gücü mevcut değildir. O halde tarafsız bir ülkenin gemisini kullanalım derler ve Alman imparatoru II. Wilhelm’e başvururlar. Derhal der imparator ve uzun yıllar Alman imparatorluk donanmasının Akdeniz’deki tek temsilcisi olan SMS Loreley gemisini görevlendirir.

Loreley

SMS Loreley, ilk olarak Mohikan adıyla İngiltere Glasgow’da 1886 yılında inşa edilmiş 68,7 metre boyunda 8,40 metre eninde güzeller güzeli özel bir yattır. Alman İmparatorluk Donanması’na 1896 yılında satılmış ve o zarif görünüşünün altında aslında askeri istihbarat ve haberleşme görevi gören bir istasyon gemisi olarak Loreley ismiyle Akdeniz’de hizmet vermeye başlamıştır.

İşte bu yat 30 Ekim 1912 tarihinde Sultan Abdülhamit’i sözde çok gizli bir şekilde Selanik’ten alarak 2 Kasım günü İstanbul’a getirir. Bu işin karşılığında yatın kaptanına 150 lira verilir. SMS Loreley, tarihimizde kimilerine göre aczimiz kimilerine göre de Almanya gibi devrin önemli bir gücü nezdindeki itibarımızı gösteren görevini ifa ettikten sonra yavaşça Tarabya koyunda Sümer Palas Otel’in hemen yanındaki Alman sefaretinin karşısına gelip demir atar. Böylesine önemli bir görevi yerine getirmiş olmasına rağmen kartpostalımızda isminin geçmemesine kırgın mıdır bilinmez.

Kim bilir belki de bir kartpostal olarak karşımıza çıkan bu resim tam da bu olaydan sonra Loreley ile Sümer Palas Oteli dertleşirken çekilmiştir…

Yorum bırakın

Filed under TARİH